“De Straat van Hormuz en AI”

Het afgelopen kwartaal leverde voor de meeste beleggers positieve rendementen op. Vooral beleggers met een goed gespreide aandelenportefeuille konden terugkijken op een sterke periode. Aan het einde van het eerste kwartaal zag het daar echter nog niet naar uit. De maand daarvoor waren de VS en Israël aanvallen begonnen op het regime in Iran. Het doel was om in korte tijd orde op zaken te stellen, maar al snel ontstond de vrees dat het conflict zou uitgroeien tot een langdurige strijd waarbij meerdere landen betrokken zouden raken.

De Straat van Hormuz
Iran en zijn bondgenoten beschikten over een belangrijk drukmiddel: de scheepvaartroute door de Straat van Hormuz. Het scheepvaartverkeer kwam daar vrijwel volledig stil te liggen. Hoewel veel mensen bekend waren met het bestaan van deze strategische doorgang, konden slechts weinigen de locatie ervan op een wereldkaart aanwijzen. Dat veranderde snel. Als gevolg van de verstoringen in de scheepvaart lag de olieprijs aan het begin van het tweede kwartaal ongeveer 75% hoger dan aan het begin van het jaar. Aan het einde van het kwartaal resteerde daarvan nog een stijging van circa 20%. Net als bij het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in 2022 vormde dit opnieuw een wake-upcall voor Europa om de afhankelijkheid van buitenlandse energiebronnen verder te verminderen. De ontwikkelingen hadden bovendien een aanzienlijke invloed op de inflatie en daarmee op het rentebeleid van centrale banken.

Artificial Intelligence
Een ander onderwerp dat de financiële markten gedurende het tweede kwartaal bezighield, waren de ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI). Net als in het eerste kwartaal ontstonden regelmatig discussies over de waarderingen van bedrijven die actief zijn in de AI-sector. Toch bleken de bedrijfsresultaten van veel ondernemingen die profiteren van de verdere ontwikkeling van AI bijzonder sterk. Niet alleen voldeden zij aan de hoge verwachtingen, in veel gevallen werden deze verwachtingen zelfs ruimschoots overtroffen. Dat zorgde voor hernieuwd vertrouwen onder beleggers en ondersteunde de verdere stijging van aandelenkoersen.

Space Exploration Technologies
In het tweede kwartaal vond bovendien de grootste beursintroductie uit de geschiedenis plaats. SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, haalde in totaal ongeveer 85 miljard Amerikaanse dollar op. Daarmee werd het bedrijf gewaardeerd op ongeveer honderd keer de jaaromzet, een waardering die op traditionele maatstaven bijzonder hoog te noemen is. Beleggers in een van de bekendste indextrackers ter wereld, de Nasdaq-100, zijn indirect allemaal voor een klein deel aandeelhouder geworden. SpaceX werd namelijk versneld en in aanzienlijke omvang opgenomen in deze index.

Groei en winstgevendheid
De sterke rendementen op de aandelenmarkten waren mede het gevolg van de aanhoudende groei van de wereldeconomie. Daarnaast presteerden veel beursgenoteerde ondernemingen beter dan verwacht. In veel gevallen werden winstverwachtingen niet alleen gerealiseerd, maar ook verhoogd.

PMI-Cijfers
Een belangrijke indicator voor de economische vooruitzichten is de inkoopmanagersindex (PMI). Deze index geeft inzicht in de verwachtingen van bedrijven met betrekking tot economische activiteit in de komende maanden. Gedurende het tweede kwartaal werden inkoopmanagers in de industrie overwegend positiever. Europa sloot het kwartaal af met de sterkste industriële productiecijfers sinds begin 2022. Opvallend was dat inkoopmanagers in de industrie de afgelopen kwartalen optimistischer waren dan hun collega’s in de dienstensector. Dat betekende een duidelijke omslag ten opzichte van de voorgaande jaren. Tot eind vorig jaar waren het vooral de dienstensectoren die de samengestelde PMI-indices boven de grens van 50 punten hielden. Per saldo wijzen de huidige cijfers nog steeds op verdere economische groei in de komende kwartalen.

Aandelen
Ondanks de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten was het eerste halfjaar op de wereldwijde aandelenmarkten uitzonderlijk sterk. Wereldwijd stegen aandelenkoersen in het tweede kwartaal gemiddeld met bijna 15%. In de opkomende markten bedroeg de gemiddelde stijging zelfs ongeveer 25%. De verschillen tussen regio’s werden grotendeels verklaard door de samenstelling van de verschillende aandelenmarkten. Met name producenten van halfgeleiders, ontwerpers van chips en toeleveranciers aan deze sector profiteerden van de voortdurende vraag naar AI-gerelateerde toepassingen. De toonaangevende Philadelphia Semiconductor Index steeg sinds het begin van het jaar zelfs met ongeveer 100%. Ook in Nederland profiteerden beleggers van deze ontwikkeling. De AEX-index steeg sinds 1 januari met ongeveer 12%, waarbij aandelen als ASML, ASMI en BESI een belangrijke bijdrage leverden. Daarnaast lieten ook veel industriële ondernemingen sterke koersstijgingen zien.

Rente en obligaties
Obligaties krijgen onder particuliere beleggers vaak minder aandacht dan aandelen, terwijl deze beleggingscategorie de afgelopen jaren juist aantrekkelijker is geworden. Zeker voor beleggers die minder afhankelijk zijn van de fiscale behandeling in box 3 bieden obligaties weer interessante perspectieven. De effectieve bruto rendementen op kredietwaardige obligaties liggen inmiddels al geruime tijd boven de 3%. Daarnaast bleef de kapitaalmarktrente in zowel de VS als Europa de afgelopen kwartalen relatief stabiel. De Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, handhaafde haar beleidsrente. In Europa koos de Europese Centrale Bank in juni voor een renteverhoging. Om de opgelopen inflatie in de eurozone verder te beteugelen werd de depositorente met 0,25 procentpunt verhoogd tot 2,25%.

Valuta
De Amerikaanse dollar steeg gedurende het tweede kwartaal verder ten opzichte van de euro. Over de eerste helft van het jaar resulteerde dit in een totale waardestijging van ongeveer 3%. De meest opvallende beweging op de valutamarkten was echter de daling van de Japanse yen. Deze munt verzwakt al langere tijd ten opzichte van andere belangrijke valuta. Aan het einde van het kwartaal bereikte de yen ten opzichte van de dollar het laagste niveau sinds 1986. Dat is opmerkelijk, omdat Japan een groot aantal technologiebedrijven huisvest die actief zijn binnen de AI-sector. Zowel binnenlandse als buitenlandse beleggers investeerden fors in deze ondernemingen. De Japanse Nikkei-index steeg in de eerste helft van 2026 met ongeveer 39%. Normaal gesproken zou een dergelijke kapitaalinstroom de yen ondersteunen. Veel buitenlandse beleggers dekten echter hun valutarisico af om zich te beschermen tegen verdere verzwakking van de Japanse munt. Daardoor bleef het positieve effect op de yen uit. Een belangrijke verklaring voor de zwakke yen blijft het renteverschil met andere regio’s. De beleidsrente bedroeg in Japan 1%, terwijl deze in Europa op 2,25% lag en in de VS tussen 3,75% en 4%.

Grondstoffen
De grootste bewegingen op de financiële markten vonden het afgelopen kwartaal plaats binnen de grondstoffensector, en dan vooral bij energie. Deze daling hield rechtstreeks verband met het herstel van het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz. Eerder was de olieprijs sinds het begin van het jaar juist sterk opgelopen door zorgen over het aanbod uit deze regio. De goudprijs kwam dit jaar onder druk te staan. Analisten wezen daarbij vooral op de verwachting dat centrale banken de beleidsrentes mogelijk verder zouden verhogen. Hogere rentes maken goud relatief minder aantrekkelijk, omdat het edelmetaal geen rentevergoeding oplevert. Ook koper liet een sterke ontwikkeling zien. Dit metaal wordt vaak beschouwd als een belangrijke indicator voor de wereldwijde economische activiteit. Begin juni bereikte de koperprijs zelfs een historisch hoogtepunt. Een combinatie van toenemende vraag naar datacenters, investeringen in AI, elektrificatie en een beperkt aanbod zorgde voor verdere prijsstijgingen.

Strategie
Voor de meeste beleggingen in onze portefeuilles was het tweede kwartaal een gunstige periode. De waarderingen van zakelijke waarden, zoals aandelen, stegen harder dan die van vastrentende beleggingen, zoals obligaties. Om die reden hebben wij binnen alle vermogensbeheerprofielen aandelenposities gedeeltelijk afgebouwd. De gerealiseerde winsten zijn grotendeels herbelegd in obligaties. Daarnaast hebben wij in diverse portefeuilles de weging van onder andere opkomende markten en smallcaps teruggebracht. Deze keuzes zijn niet ingegeven door een gebrek aan vertrouwen in deze beleggingen. De belangrijkste reden was dat bepaalde posities een relatief groot deel van de portefeuille waren gaan uitmaken. Vanuit risicomanagement past dit binnen onze strategie van periodieke rebalancing, een aanpak die wij inmiddels al twaalf jaar consequent toepassen. Wij laten ons daarbij niet leiden door de waan van de dag of de hype van het moment. Wanneer aandelenmarkten in de toekomst corrigeren, ontstaat mogelijk opnieuw ruimte om posities uit te breiden. Dat er ooit weer een correctie komt, staat vrijwel vast. Wanneer die zich aandient, weet echter niemand.

Opvallend genoeg is de waardering van aandelen in het afgelopen kwartaal eerder afgenomen dan toegenomen. De bedrijfswinsten stegen namelijk harder dan de aandelenkoersen. Daarmee blijft de belangrijkste vraag hoe lang bedrijven erin slagen hun winstgroei op dit niveau vast te houden of zelfs verder te versnellen.

Wij blijven de ontwikkelingen nauwlettend volgen en houden ook tijdens de zomerperiode de vinger aan de pols.

Wij danken u voor het vertrouwen.